Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanlığına İlişkin Mevzuatın Temel İçeriği
Bu Usul ve Esaslar, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun 26 Eylül 2025 tarihli Kararı ile Resmî Gazete’nin 1 Ekim 2025 sayısında yayımlandı. Resmî Gazete yayınına ulaşmak için buraya tıklayınız.
Amaç ve kapsam açısından öne çıkan düzenlemeler şunlardır:
- Kurumsal sürdürülebilirlik raporlamasının hazırlanmasına dair süreçlerde görev alacak kişiler için “Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlama Uzmanı” unvanının tanım, eğitim, lisanslama, sınav, tescil, lisansın askıya alınması/iptali hükümleri.
- Usul ve Esaslar, sürdürülebilirlik raporlaması süreçlerinin güvenilirliğini, kaliteyi ve uzman personel kapasitesini artırmayı hedefliyor.
- Dayanak olarak, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu’nun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile özellikle 2025’te yayımlanan Sürdürülebilirlik Denetimi Yönetmeliği’nin belirli maddeleri referans gösteriliyor.
Önemli Düzenlemeler ve Şartlar
Aşağıda bu Usul ve Esasların getirdiği önemli şartlar, yükümlülükler ve kritik maddeler yer alıyor:
| Düzenleme | Detay | Önem / Etki |
| Lisans Alma Şartları | – En az lisans düzeyinde mezun olma – Belirlenen sınavda başarılı olma – Belirli çalışma tecrübesi (8 ay sürdürülebilirlik raporlama deneyimi) – Belirli suçlardan hüküm giymemiş olma | Bu şartlar, herkesin bu unvanı alamayacağını, asgari niteliklerin sağlanması gerektiğini gösterir. |
| Sınav Düzeni & Modüller | Sınav, “Kurumsal Sürdürülebilirlik Raporlaması” ve “Finansal Raporlama ve Kurumsal Yönetim” modüllerinden oluşuyor; her modülden 60 ve üzeri puan alınmalı. | Hem sürdürülebilirlik hem finans / yönetim boyutlarını kapsayan bir değerlendirme; dolayısıyla uzmanlık çok disiplinli olmalı. |
| Tecrübe Muafiyeti Kriterleri | Aşağıdaki durumlarda tecrübe şartı aranmayabilecektir: 1) İki farklı işletmenin sürdürülebilirlik raporu denetiminde asıl ekipte yer alma • Eğitimlerin en az %80’ine katılma 2) Üniversitede bu konu ile ilgili ders vermiş olma, vb. | Bu muafiyetler, uzman yetiştirme sürecinde esneklik sağlamakta olup, deneyimli kişileri kapsamaktadır. |
| Lisans Yenileme | Lisans sahipleri her 3 yılda bir yenileme eğitimi ve sınavı ile yenileme yapmak zorundadır. Eğitimin en az 10 saatlik modülleri içermesi şarttır. | Bu hüküm, uzmanlığın güncel kalmasını hedeflemektedir. |
| Askıya Alma / İptal | Lisans yenileme zorunluluğu yerine getirilmezse lisans askıya alınır. 2 yıl içinde tamamlanmazsa iptal edilir. Kurala aykırı davranışlarda iptal olasılığı vardır. | Disiplini sağlamak, suiistimal riskini azaltmak için getirilmiş bir kontrollü mekanizmasıdır. |
| Sicil Kaydı & İlan | Lisans sahiplerinin bilgileri elektronik sicile kaydedilecek ve kamuoyuna erişilebilir olacaktır. Sicil numarası verilecek. | Şeffaflık ilkesiyle, kimlerin lisanslı uzman olduğu izlenebilir hale gelmektedir. |
| Ücretler | Eğitim, sınav, tescil gibi işlemler için ücretler Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenecektir. | Hizmet maliyetlerinin belirlenmesi ve denetimi kamu otoritesinde olacak. |
Değerlendirme: Fırsatlar, riskler ve dikkat edilmesi gerekenler
Fırsatlar / Olumlu Yönler
- Profesyonelleşme & Uzmanlaşma: Kurumsal sürdürülebilirlik raporlama süreçlerinde “uzman” kişilerin yer alması, rapor kalitesini artıracaktır.
- Güvenilirlik artırımı: Lisanslı uzmanlar, raporların daha güvenilir olmasını, hataların azalmasını, denetim karşısında savunma gücünü artıracaktır.
- Piyasa düzenlemesi: Bu düzenleme ile bu alanda “herkes uzmandır” havası azalacak ve belli kalite standardı oluşturulacaktır.
- Uzun vadeli uyum: Şirketler, sürdürülebilirlik raporlamasında sadece formalite değil, gerçekçi politika-adımlar süreci göreceklerdir.
Riskler ve Zorluklar
- Geçiş Süreci — Kapasite Yetersizliği: Lisanslı uzman sayısı başlangıçta sınırlı olabilir, taleplere yetişilemeyebilir.
- Maliyet Yükü: Eğitim, sınav, lisans alma süreçleri şirketlere ve bireylere maliyet getirecektir.
- Uyum Süreci & Adaptasyon: Şirketler, bu düzenlemeyi tanımak, süreçlerini revize etmek zorunda kalacak; mevcut rapor süreçleriyle entegrasyon problemi çıkabilir.
- Denetim & Kontrol Mekanizmaları: Lisanslı uzmanların usule aykırı çalışmaları, çıkar çatışmaları gibi riskler için denetim mekanizmaları güçlü olmaldırı.
Kurumlar/Şirketler Açısından Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Hızlı Aksiyon Alma: Sürdürülebilirlik raporu çıkaracak kurumlar, uzman ihtiyacını hızlıca belirlemeli ve lisans alma süreçlerini yakından takip etmelidir.
- İç Eğitim ve İnsan Kaynağı Hazırlığı: Mevcut personelden potansiyel uzman adayları belirlenmeli, eğitim ve sınavlara hazırlanmalıdır.
- Maliyet Hesaplaması: Eğitim, sınav, lisans yenileme ve uyum süreçleri için bütçe ayrılmalıdır.
- Kurumsal Süreç Revizyonu: Mevcut veri toplama, analiz, raporlama süreçleri gözden geçirilmeli, uzmanların rol ve görev tanımları yenilenmeli ve netleştirilmelidir.
- Uyumluluk İzleme & Sicil Takibi: Lisanslı uzmanların sicil durumu, askıya alma yada iptal durumları izlenmeli, kurum içi risk yönetimi planlanmalıdır.
- Danışmanlık ve Dış Hizmet Kullanımı: İlk dönemde dış uzman ya da danışmanlık desteği almak gerekebilir. Ancak bu destek “lisanslı kişi” olma şartını sağlamalıdır.
