Küresel ticaret sahnesi hareketli günler geçiriyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın İspanya ile ticari ilişkileri durdurma yönündeki açıklamaları, ihracat dünyasında yeni senaryoların konuşulmasına neden oldu. Her ne kadar bu tür bir ambargonun gerçekleşme ihtimali düşük görülse de potansiyel etkileri Türk ihracatçıları için stratejik bir önem taşıyor.
İspanya, 2025 verilerine göre ABD’ye yaklaşık 22,1 milyar dolarlık ihracat yapan dev bir oyuncu. Bu hacmin devre dışı kalması durumunda oluşacak devasa tedarik boşluğunu doldurabilecek en güçlü adaylardan biri, üretim kapasitesi ve mevcut ABD deneyimiyle Türkiye’dir.
The Globby Araştırma Ekibi tarafından ITC Trade Map verileriyle hazırlanan analiz, üç kritik sektörde Türkiye’nin önündeki fırsatları ortaya koyuyor:
1. Şekerleme ve Çikolata: Türkiye Zaten Avantajlı
Türk şekerleme sektörü, ABD pazarında İspanya’nın halihazırda önünde bulunuyor. 2025 yılında Türkiye ABD’ye 214 milyon dolar değerinde şekerleme ihraç ederken, İspanya 143 milyon dolarda kaldı.
- Kritik Veri: Türkiye’nin dünya genelindeki 2,1 milyar dolarlık hammadde ve ürün işleme kapasitesi, İspanya’nın ABD pazarındaki payının 8 katından fazladır.
- Fırsat: Özellikle kakao tozu ve dolgulu çikolata gibi kalemlerde Türkiye’nin artan penetrasyon kapasitesi, olası bir boşluğu hızla kapatabileceğini gösteriyor.
2. Zeytinyağı ve Zeytin: Tarihi Bir Fırsat Penceresi
İspanya dünya zeytinyağı lideri olsa da ABD ile yaşanabilecek bir kopuş, Ege Bölgesi üreticileri için dönüm noktası olabilir. ABD’nin sızma zeytinyağı ithalatının %30,7’si İspanya’dan sağlanıyor.
- Durum Analizi: 1,3 milyar dolarlık bu devasa pazarda Türkiye şu an sadece %1,9 paya sahip.
- Strateji: İspanya’nın çekilmesi durumunda Türkiye; İtalya, Tunus ve Yunanistan gibi ülkelerle rekabet ederek bu boşluğu hedefleyebilir. Kısa vadede sofralık zeytin ve düşük asitli yağ kategorileri en gerçekçi hedefler olarak öne çıkıyor.
3. Seramik ve Yapı Malzemeleri: Lojistik Avantaj
İspanya, ABD seramik karo pazarının en büyük tedarikçisi konumunda. Özellikle belirli karo kategorilerinde %46’yı aşan pazar payları bulunuyor.
- Kapasite: Türkiye’nin dünyaya yaptığı 518 milyon dolarlık seramik karo ihracatı, İspanya’nın ABD’deki payını ikame edebilecek güçte.
- Lojistik: Akdeniz üzerinden ABD Doğu Kıyısı’na erişim avantajı, Türkiye’yi çimento ve beton ürünlerinde de güçlü bir alternatif yapıyor.
Genel Değerlendirme ve Öneriler
Sadece bu üç sektör incelendiğinde dahi yaklaşık 2,4 milyar dolarlık bir tedarik boşluğu potansiyeli göze çarpıyor. Türkiye, bu alanlarda halihazırda var olan 640 milyon dolarlık ihracatıyla en avantajlı ikame ülkelerden biridir.
İhracatçılar Ne Yapmalı?
Senaryo tam anlamıyla gerçekleşmese bile, bu tür gerilim sinyalleri ABD’li alıcıları her zaman alternatif aramaya iter. Bu süreçte:
- ABD’li ithalatçılarla proaktif iletişim kurulmalı.
- FDA ve ABD gıda mevzuatına uyum süreçleri hızlandırılmalı.
- Sektörel fuarlarda görünürlük artırılmalıdır.
Küresel ticaretteki bu değişim rüzgarlarını doğru analiz eden ve hazırlıklı olan üreticiler için ABD pazarı her zamankinden daha yakın olabilir.
